बीमा प्राधिकरणको नियामकीय क्षमतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाउँदै पछिल्ला प्रकरणहरू

BFIS News
2026 May 24 20:14

बीमा प्राधिकरणको नियामकीय क्षमतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाउँदै पछिल्ला प्रकरणहरू

काठमाडौं । नेपालको बीमा क्षेत्रमा देखिएका पछिल्ला अनुसन्धान र कारबाहीका घटनाहरूले नेपाल बीमा प्राधिकरण को नियामकीय क्षमता र नियतबारे गम्भीर प्रश्न उठाएको विश्लेषण गरिएको छ ।

सातवटा बीमा कम्पनी जोडिएको सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी मुद्दामा सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभाग को निर्देशनपछि मात्र प्राधिकरणले अनुसन्धान र कारबाहीमा चासो देखाएको आरोप लगाइएको छ । नियामक निकायले प्रारम्भिक चरणमै सक्रिय हुनुपर्ने विषयमा समेत ढिलासुस्ती देखिएको टिप्पणी गरिएको छ ।

व्यवसायी दिपक भट्ट र सुलभ अग्रवालसँग सम्बन्धित सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दा, जीवन बीमा कम्पनीको आईपीओ वितरण अनियमितता तथा काठमाडौं–तराई द्रुतमार्गसँग सम्बन्धित बीमा दर विवाद जस्ता प्रकरणहरूमा पनि अन्य निकायको हस्तक्षेपपछि मात्र प्राधिकरण सक्रिय भएको उल्लेख गरिएको छ ।

बीमा क्षेत्रमा करिब ८ खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी कोष तथा लगानी रहेको अवस्थामा यसको व्यवस्थापन र नियन्त्रण कमजोर हुँदा स्वार्थ समूहको प्रभाव बढ्ने जोखिमबारे पनि चिन्ता व्यक्त गरिएको छ । रिपोर्टहरूमा बीमा कम्पनीको पुँजी र कोष दुरुपयोग हुने सम्भावनाबारे चेतावनी दिइएको छ ।

विश्लेषणमा संस्थापक शेयरधनी वा निकट समूहमार्फत कम्पनी स्थापना, परियोजना निर्माण र ठेक्का व्यवस्थापनमार्फत बीमा कम्पनीको रकम दुरुपयोग हुने प्रवृत्ति बढेको आरोप पनि उल्लेख गरिएको छ ।

यसैबीच, सुपरिवेक्षण प्रक्रियामा देखिएको ढिलाइ, कमजोरी तथा निर्णय प्रक्रियामा हुने ढिलासुस्तीका कारण नियामक प्रभाव कमजोर बनेको निष्कर्ष निकालिएको छ ।

समाधानका रूपमा सुपरिवेक्षण प्रतिवेदनमा संलग्न अधिकारीहरूको स्वतन्त्र अनुसन्धान, कडाइका साथ कानुनी कारबाही र नियामकीय संरचनाको सुधार आवश्यक रहेको सुझाव दिइएको छ ।

निष्कर्षमा, नियामकीय कमजोरी सुधार नगरे बीमा क्षेत्रको विश्वसनीयता र वित्तीय स्थायित्व दुवैमा दीर्घकालीन जोखिम बढ्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ ।