दशै अगाडी ४८ कम्पनीले मात्रै गरे लाभांश घोषणा, रिलायन्स स्पिनिङको सर्वाधिक ३० %: हेर्नुहोस् कुनको कति?

काठमाडौं। गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को मुनाफाबाट नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा सूचीकृत ४८ कम्पनीले मात्रै लाभांश घोषणा गरेका छन्। आर्थिक वर्ष सकिएको तीन महिना बितिसक्दा पनि अधिकांश कम्पनीले लाभांश घोषणा गर्न बाँकी रहेको छ।

हाल दोस्रो बजारमा २८१ कम्पनी सूचीकृत छन्। यसबाहेक ४५ वटा म्युचुअल फन्ड पनि सूचीकृत छन्। दशैँअघि नै यी कम्पनीले लाभांश घोषणा गरिसकेका थिए। हाल दशै विदा परेकोले दशै पछि यस्तो संख्या बढ्नेछ। 

अझै पनि लाभांश घोषणा गरेका कम्पनीमध्ये १९ वटाको बुक क्लोज हुन बाँकी छ। जसमा पाँच वटाले बुक क्लोजको मिति तय गरिसकेका छन् भने १४ वटाले अझै मिति निर्धारण गरेका छैनन्। बाँकी कम्पनीको बुक क्लोज भइसकेको छ। बुक क्लोज गरिसकेका अधिकांश कम्पनीको साधारणसभासमेत सम्पन्न भइसकेको छ।

यस वर्ष ४५ म्युचुअल फन्डमध्ये २५ वटाले लाभांश वितरण गरेका छन्। यसले कम्पनीहरूको लाभांश घोषणाको तुलनामा म्युचुअल फन्डतर्फ लाभांश वितरण गर्ने संस्थाको संख्या उल्लेख्य रहेको देखाउँछ।

रिलायन्स स्पिनिङ मिल्सको सर्वाधिक लाभांश

यस वर्ष लाभांश घोषणा गरेका कम्पनीमध्ये रिलायन्स स्पिनिङ मिल्सले सबैभन्दा धेरै ३० प्रतिशत लाभांश दिएको छ। माउन्टेन इनर्जी नेपाल र नेपाल ल्युब आयलले समान २१.०५ प्रतिशत लाभांश घोषणा गरेका छन्।

त्यस्तै, सिद्धार्थ बैंक, गरिमा विकास बैंक, मञ्जुश्री फाइनान्स, चम्पावती हाइड्रोपावर र हिल्टन हाइड्रो इनर्जीले २० प्रतिशत लाभांश दिएका छन्। आशुतोष इनर्जी र कुथेली बुखारी स्मल हाइड्रोपावरले क्रमशः करिब १८.९५ र १८.९४ प्रतिशत लाभांश घोषणा गरेका छन्।

काबेली हाइड्रोपावरले १६.३२ प्रतिशत, साइन रेसुङ्गा डेभलपमेन्ट बैंकले १६ प्रतिशत तथा नबिल बैंकले १५.८ प्रतिशत लाभांश दिएका छन्। होटल सारथि, मिड सोलु हाइड्रोपावर, एभरेष्ट बैंक र कामना सेवा विकास बैंकले पनि करिब १५ प्रतिशत वा सोभन्दा बढी लाभांश घोषणा गरेका छन्।

लाभांशको विवरण हेर्दा जलविद्युत्, उत्पादन तथा प्रशोधन र बैंकिङ क्षेत्रका केही कम्पनीले तुलनात्मक रूपमा आकर्षक प्रतिफल घोषणा गरेका छन्। तर, लाभांशको प्रतिशत मात्रका आधारमा कम्पनीको वित्तीय अवस्था वा लगानीको उपयुक्तता निर्धारण गर्न सकिँदैन।

जलविद्युत् कम्पनी अगाडि, माइक्रोफाइनान्स कमजोर

क्षेत्रगत विवरणअनुसार हालसम्म नौ वाणिज्य बैंक, पाँच विकास बैंक, दुई फाइनान्स कम्पनी, होटल तथा पर्यटन क्षेत्रका दुई कम्पनी, २२ जलविद्युत् कम्पनी, दुई लगानी समूहका कम्पनी, उत्पादन तथा प्रशोधन क्षेत्रका तीन कम्पनी र तीन लघुवित्त वित्तीय संस्थाले लाभांश घोषणा गरेका छन्।

यस विवरणमा जलविद्युत् क्षेत्रका कम्पनीको संख्या सबैभन्दा धेरै छ। यसको विपरीत, लघुवित्त क्षेत्रबाट तीनवटा संस्थाले मात्रै लाभांश घोषणा गरेका छन्।

लघुवित्त संस्थाको लाभांश वितरणमा नेपाल राष्ट्र बैंकले लामो समयदेखि कडाइ गर्दै आएको छ। लघुवित्त संस्थाको संख्या घटाउने, संस्थागत स्थायित्व कायम गर्ने र वित्तीय अनुशासन बलियो बनाउने नीतिगत प्रयासका कारण यस क्षेत्रका संस्थाको लाभांश वितरण क्षमता प्रभावित भएको हुन सक्छ।

अर्कोतर्फ, आर्थिक मन्दीका क्रममा सहकारी क्षेत्रमा देखिएको संकटले पनि वित्तीय सेवासम्बन्धी संस्थाप्रति विश्वास र कर्जाको गुणस्तरका विषयमा चुनौती सिर्जना गरेको छ। यद्यपि, लघुवित्त संस्थाको लाभांश क्षमतामा नियामकीय व्यवस्था मात्र नभई खराब कर्जा, नाफा, पुँजीकोष र सञ्चालन खर्चजस्ता पक्षले पनि प्रभाव पार्छन्।

लाभांश घोषणाले सेयर बजारमा प्रभाव

सूचीकृत कम्पनीले घोषणा गर्ने लाभांशले दोस्रो बजारमा लगानीकर्ताको अपेक्षा र सेयर मूल्यमा प्रभाव पार्न सक्छ। आकर्षक लाभांश घोषणा गर्ने कम्पनीप्रति लगानीकर्ताको चासो बढ्न सक्ने भए पनि लाभांशकै आधारमा सेयर मूल्य बढ्ने सुनिश्चित हुँदैन।

कम्पनीको नाफा, प्रतिसेयर आम्दानी, नेटवर्थ, नगद प्रवाह, सञ्चित नाफा, भविष्यको व्यावसायिक सम्भावना र बजारमा कायम मूल्यसमेत लगानी निर्णयका महत्त्वपूर्ण आधार हुन्। बोनस सेयर र नगद लाभांशको प्रकृति पनि फरक हुने भएकाले कुल लाभांश प्रतिशतलाई मात्र प्रतिफलको पूर्ण मापदण्ड मान्न मिल्दैन।

आर्थिक गतिविधिमा सुस्तता र बजारमा देखिएको दबाबका बीच पनि केही कम्पनीले आकर्षक लाभांश घोषणा गरेका छन्। तर, सबै कम्पनीको वित्तीय अवस्था समान छैन। कतिपय कम्पनीले लाभांश घोषणा नगर्नु वा कम लाभांश दिनुका पछाडि नाफा घट्नु, सञ्चित नाफा सीमित हुनु, पुँजी विस्तारको आवश्यकता वा नियामकीय व्यवस्थाजस्ता कारण हुन सक्छन्।

कात्तिक र मंसिरमा बढ्न सक्छ लाभांश घोषणा

आर्थिक वर्ष २०८२/८३ सकिएको तीन महिना बितिसक्दा पनि सूचीकृत कम्पनीको ठूलो हिस्साले लाभांश घोषणा गर्न बाँकी छ। कम्पनी ऐनअनुसार कम्पनीहरूले आर्थिक वर्ष समाप्त भएको छ महिनाभित्र वार्षिक वित्तीय विवरणको लेखापरीक्षण सम्पन्न गर्नुपर्ने व्यवस्था छ।

त्यसैले लेखापरीक्षण, सञ्चालक समितिको निर्णय र साधारणसभाको तयारीसँगै कात्तिक र मंसिरमा लाभांश घोषणा गर्ने कम्पनीको संख्या बढ्न सक्ने देखिन्छ। यद्यपि, कम्पनीहरूले लाभांश घोषणा गर्ने समय र दर उनीहरूको वित्तीय अवस्था, नियामकीय स्वीकृति आवश्यक पर्ने अवस्था तथा साधारणसभासम्बन्धी प्रक्रियामा निर्भर हुनेछ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार

सेयर किन्नुअघि कसरी गर्ने रिसर्च ? यी हुन् महत्वपूर्ण ५ चरणहरु

खप्तड लघुवित्तले आईपीओ जारी गर्ने, बिक्री प्रबन्धकमा प्रभु क्यापिटल नियुक्त

बिल एकम्यानको रणनीति : सस्तो सेयर किनेर व्यवस्थापन आफ्नै हातमा लिने

तीन कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन

विद्युत खपत बढाउन प्राधिकरणले सुरु गर्यो अभियान

भ्याल्यू स्टक भनेको के हो, कसरी छान्ने यस्ता सेयर ?