एआई डाटा सेन्टरको विस्तारसँगै बढ्दै बीमा जोखिम

काठमाडौं, भदौ ४ गते । कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) द्वारा सञ्चालित डाटा सेन्टरको तीव्र विस्तारसँगै निर्माण, सञ्चालन, जलवायु तथा बीमा जोखिमसमेत बढ्दै गएको छ। एलियान्ज कमर्सियलको प्रतिवेदनअनुसार चीन र अमेरिकाले विश्वव्यापी डाटा सेन्टर बजारको ठूलो हिस्सा ओगट्ने अपेक्षा गरिएको छ।

‘द डाटा सेन्टर कन्स्ट्रक्सन बुमः रिस्क एन्ड क्लेम्स ट्रेन्ड्स’ शीर्षकको प्रतिवेदनअनुसार डाटा सेन्टरमा वार्षिक लगानी सन् २०२४ को करिब ५०० अर्ब डलरबाट बढेर सन् २०२७ सम्ममा १ ट्रिलियन डलरभन्दा बढी पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। लगानी डाटा सेन्टर भवनमा मात्र सीमित नभई विद्युत् उत्पादन, ग्रिड पूर्वाधार, शीतलन प्रणाली, नेटवर्किङ तथा सेमीकन्डक्टर निर्माणसम्म विस्तार भइरहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

अमेरिका र चीनले सन् २०३० सम्म विश्वव्यापी डाटा सेन्टर क्षमताको करिब ६२ प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने अनुमान गरिएको छ। यस्तै, विद्युत् उपलब्धता र अनुमति प्रक्रियाका कारण स्पेन, फिनल्यान्ड र डेनमार्कमा पनि युरोपको डाटा सेन्टर बजार तीव्र गतिमा विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।

चीनबाहेक एसिया–प्रशान्त क्षेत्रमा स्थापित डाटा सेन्टर क्षमता सन् २०३० सम्म करिब ९ गिगावाटबाट बढेर २८ गिगावाटभन्दा बढी पुग्ने अनुमान छ। मलेसियामा भने यस अवधिमा क्षमता १० गुणाभन्दा बढी बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।

एलियान्ज कमर्सियलका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत थोमस लिलेलुन्डले एआईको विस्तारले डाटा सेन्टरलाई परम्परागत घरजग्गा सम्पत्तिबाट महत्वपूर्ण पूर्वाधारमा रूपान्तरण गरिरहेको बताए। उनका अनुसार विद्युत्मा पहुँच, भरपर्दो आपूर्ति शृंखला, निर्माण नियन्त्रण, जलवायु जोखिमलाई ध्यानमा राखेर साइट छनोट तथा पर्याप्त बीमा कभरेज डाटा सेन्टरको सफलताका लागि महत्वपूर्ण छन्।

जलवायु जोखिम पनि डाटा सेन्टर क्षेत्रका लागि प्रमुख चुनौती बनेको छ। एलियान्जका अनुसार विश्वव्यापी डाटा सेन्टर क्षमताको करिब ७९ प्रतिशत प्राकृतिक प्रकोपको उच्च जोखिम भएका क्षेत्रमा अवस्थित छ भने ५४ प्रतिशत क्षमता निरन्तर गर्मी र खडेरीको दबाबमा छ।

अमेरिकाको उत्तरी भर्जिनिया, मलेसियाको जोहोर र फ्रान्सको मार्सेईलगायत तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेका बजारले समेत उच्च जलवायु जोखिम सामना गरिरहेका छन्। बाढी, डढेलो तथा तीव्र हावासहितका जोखिमले अमेरिकाको ८६ प्रतिशत डाटा सेन्टर क्षमता प्रभावित हुन सक्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। एसिया–प्रशान्त क्षेत्रमा ८९ प्रतिशत क्षमता निरन्तर गर्मी तथा खडेरीको जोखिममा रहेको छ।

बढ्दो जोखिमसँगै डाटा सेन्टरको बीमा मागसमेत तीव्र रूपमा बढ्ने अनुमान गरिएको छ। विश्वव्यापी डाटा सेन्टर बीमा बजार सन् २०३० सम्म हालको करिब ११ अर्ब डलरबाट दोब्बरभन्दा बढी हुने अपेक्षा गरिएको छ।

एआई डाटा सेन्टर क्याम्पसको निर्माण लागत २० अर्ब डलरभन्दा बढी हुन सक्ने र उच्च प्रदर्शन क्षमताका कम्प्युटिङ उपकरण जडान भएपछि बीमित मूल्य अझ बढ्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

एलियान्जले डाटा सेन्टरका लागि परम्परागत सम्पत्ति बीमाभन्दा बाहिर निर्माण, इन्जिनियरिङ, व्यवसायिक अवरोध, साइबर तथा दायित्व जोखिमसँगै ऊर्जा लचिलोपन र सञ्चालन निरन्तरतासम्बन्धी जोखिमको बीमा माग बढ्ने अपेक्षा गरेको छ।

बीमा दाबीको विश्लेषणअनुसार डाटा सेन्टरमा गम्भीर क्षतिको प्रमुख कारण आगलागी रहेको छ। विश्लेषण गरिएका करिब ८० करोड डलरबराबरका क्षतिमध्ये आधाभन्दा बढी आगलागीका कारण भएको एलियान्जले जनाएको छ। प्राकृतिक प्रकोप दोस्रो प्रमुख कारण बनेको छ भने त्यसपछि अपराध तथा साइबर घटना र विद्युत् विफलतासहितका जानाजानी गरिएका कार्य रहेका छन्।

वर्षासम्बन्धी क्षति दाबीको सबैभन्दा सामान्य कारण रहेको छ। त्यसपछि जानाजानी गरिएका कार्य, आगलागी र उपकरण बिग्रिने घटना प्रमुख कारणका रूपमा देखिएका छन्। व्यवसायिक अवरोध बीमा दाबीको गम्भीरताको प्रमुख कारण बनेको छ, जसले डाटा सेन्टर सञ्चालनमा हुने अवरोधको वित्तीय प्रभाव देखाउँछ।

हाइपरस्केल र कोलोकेसन डाटा सेन्टरको बढ्दो आकार तथा जटिलताले एउटै घटनाबाट हुने सम्भावित क्षतिसमेत बढाइरहेको छ। एउटा घटनाले सम्पत्ति, निर्माण, व्यवसायिक अवरोध, दायित्व, साइबर तथा वित्तीय बीमाका विभिन्न क्षेत्रमा एकैपटक प्रभाव पार्न सक्छ।

एलियान्जका अनुसार बाह्य शीतलन प्रणाली, हटवर्क्सबाट हुने आगलागी तथा विद्युत् अवरोधपछि सञ्चालन पुनः सुरु गर्न लाग्ने समयसँग सम्बन्धित दाबीले ५ करोडदेखि १०० करोड डलरसम्मको क्षति निम्त्याएका छन्।

एलियान्ज कमर्सियलका निर्माण दाबीसम्बन्धी विश्वव्यापी प्रमुख क्रिश्चियन कोल्बेका अनुसार बीमा कम्पनीले डाटा सेन्टरको मूल्यसँगै त्यस वरपर रहेका महत्वपूर्ण प्रणाली र निर्भरताको एकाग्रतालाई समेत ध्यान दिन आवश्यक छ। विद्युत्, शीतलन, ब्याट्री, फाइबर मार्ग, परीक्षण तथा कमिसनिङ र व्यवसाय निरन्तरता योजना समग्र जोखिमको हिस्सा रहेको उनले बताए।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार

गरिब देशहरुको सहयोगका लागि विश्व बैंकको ९३ अर्ब डलरको वित्तीय प्याकेज

१० वाणिज्य बैंकले ४ महिनामै कमाए अर्ब बढी नाफा, एनआइसी एसियाको सबैभन्दा धेरै

खप्तड लघुवित्तले आईपीओ जारी गर्ने, बिक्री प्रबन्धकमा प्रभु क्यापिटल नियुक्त

८ जिल्लामा विद्युत प्रणाली सुधारको काम सुरु

बिल एकम्यानको रणनीति : सस्तो सेयर किनेर व्यवस्थापन आफ्नै हातमा लिने

तीन कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन