शेयर बजारमा रातो र हरियोको फरक अर्थ : किन पूर्वी एशियामा रातो नाफाको र पश्चिममा हरियो वृद्धिको संकेत बन्छ ?

काठमाडौं । विश्वभरका शेयर बजारहरूमा मूल्य वृद्धि र गिरावट देखाउन रंगको प्रयोग गरिन्छ। तर एउटै रंगले विभिन्न देशमा फरक अर्थ दिन्छ।

नेपाल, भारत, अमेरिका तथा अधिकांश युरोपेली मुलुकमा हरियो रंगले बजार उकालो लागेको संकेत गर्छ भने रातो रंगले गिरावट जनाउँछ। तर चीन, जापान, ताइवान, हङकङ र दक्षिण कोरियाजस्ता पूर्वी एशियाली मुलुकहरूमा यसको अर्थ ठीक उल्टो छ।

ती देशहरूमा शेयर मूल्य बढ्दा रातो रंग प्रयोग गरिन्छ भने मूल्य घट्दा हरियो रंग देखाइन्छ। विश्व शेयर बजारमा लामो समयदेखि कायम रहेको यो भिन्नता मुख्यतः सांस्कृतिक मान्यता, ऐतिहासिक विकासक्रम र प्राविधिक अभ्याससँग जोडिएको मानिन्छ।

विशेषगरी चिनियाँ संस्कृतिमा रातो रंगलाई शुभ, समृद्धि, सौभाग्य र सफलताको प्रतीकका रूपमा हेरिन्छ। विवाह, नयाँ वर्ष तथा अन्य महत्वपूर्ण अवसरमा रातो रंगको विशेष प्रयोग गरिने भएकाले आर्थिक लाभ वा सकारात्मक परिणामलाई पनि रातोसँग जोडिएको छ। यही सांस्कृतिक प्रभाव चीनलगायत केही पूर्वी एशियाली शेयर बजारमा देखिन्छ।

विपरीत रूपमा, पश्चिमी मुलुकहरूमा रातो रंगलाई चेतावनी, जोखिम वा घाटासँग सम्बन्धित मानिन्छ। ट्राफिक संकेतदेखि वित्तीय लेखांकनसम्म रातो रंग नकारात्मक अवस्थाको प्रतीकका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको छ। परम्परागत रूपमा घाटा वा ऋणलाई रातो मसीले लेख्ने चलनले पनि शेयर बजारमा घट्दो मूल्यका लागि रातो रंग स्थापित भएको मानिन्छ।

शेयर बजारमा रंग प्रयोगको इतिहास हेर्दा सन् १८६७ मा अमेरिकामा ‘टिकर टेप’ प्रणालीको विकास भएको पाइन्छ। प्रारम्भिक चरणमा शेयर मूल्यको उतारचढाव देखाउन रंगको प्रयोग हुँदैनथ्यो। मूल्य बढे वा घटेको संकेत अक्षर, चिन्ह वा संक्षिप्त संकेतमार्फत दिइन्थ्यो।

सन् १९७१ मा विश्वकै पहिलो पूर्ण इलेक्ट्रोनिक शेयर बजारका रूपमा नास्डाक स्थापना भएपछि डिजिटल डिस्प्ले बोर्डहरूको प्रयोग विस्तार हुन थाल्यो। त्यसपछि बहुरंगी एलईडी प्रविधि विकास भएसँगै मूल्य परिवर्तन देखाउन रंग प्रयोग गर्न सम्भव भयो।

अमेरिका र युरोपका बजारहरूले त्यसबेला ट्राफिक प्रणाली र वित्तीय लेखांकनमा प्रचलित अभ्यासलाई आधार बनाएर बढ्दो बजारका लागि हरियो तथा घट्दो बजारका लागि रातो रंग प्रयोग गर्न थाले। यही प्रणाली पछि विश्वका धेरै देशहरूमा फैलियो।

तर १९८० र १९९० को दशकमा आधुनिक इलेक्ट्रोनिक स्टक एक्सचेन्ज विकास गरिरहेका चीन, ताइवान र दक्षिण कोरियाजस्ता देशहरूले भने आफ्नै सांस्कृतिक मूल्यअनुसार रंगको अर्थ निर्धारण गरे। परिणामस्वरूप ती बजारहरूमा रातो रंग वृद्धि र नाफाको प्रतीक तथा हरियो रंग गिरावटको संकेतका रूपमा स्थापित भयो।

नेपाल, भारत तथा अन्य दक्षिण एशियाली मुलुकहरूले भने पश्चिमी वित्तीय प्रणाली र अन्तर्राष्ट्रिय बजार अभ्यासलाई पछ्याएका कारण यहाँ हरियोलाई सकारात्मक र रातोलाई नकारात्मक संकेतका रूपमा प्रयोग गरिन्छ।

यसरी शेयर बजारमा देखिने रातो र हरियो रंग केवल प्राविधिक संकेत मात्र नभई सम्बन्धित समाजको सांस्कृतिक दृष्टिकोण, आर्थिक परम्परा र ऐतिहासिक विकासक्रमको प्रतिबिम्बसमेत बनेका छन्।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार

सेयर किन्नुअघि कसरी गर्ने रिसर्च ? यी हुन् महत्वपूर्ण ५ चरणहरु

खप्तड लघुवित्तले आईपीओ जारी गर्ने, बिक्री प्रबन्धकमा प्रभु क्यापिटल नियुक्त

बिल एकम्यानको रणनीति : सस्तो सेयर किनेर व्यवस्थापन आफ्नै हातमा लिने

तीन कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन

विद्युत खपत बढाउन प्राधिकरणले सुरु गर्यो अभियान

भ्याल्यू स्टक भनेको के हो, कसरी छान्ने यस्ता सेयर ?