बालेन शाहको नेतृत्वशैलीमाथि बहस : परम्परागत राजनीतिभन्दा फरक मोडेलको उदय

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन शाहको राजनीतिक उदय, नेतृत्वशैली र शासन पद्धतिबारे विभिन्न तहमा बहस भइरहेको छ।

परम्परागत दलबाहिरबाट उदाएका शाहको कार्यशैलीलाई केही विश्लेषकहरूले फ्रान्सका राष्ट्रपति Emmanuel Macron को राजनीतिक मोडेलसँग तुलना गरेका छन् भने कतिपयले यसलाई विश्वव्यापी रूपमा बढ्दै गएको वैकल्पिक नेतृत्व प्रवृत्तिको नेपाली रूप मान्ने गरेका छन्।

राजनीतिक विश्लेषणहरूमा बालेन शाह र म्याक्रोंबीच केही समान विशेषता औँल्याइएका छन्। दुवै नेता परम्परागत राजनीतिक संरचनाप्रति जनअसन्तुष्टि बढिरहेको समयमा उदाएका व्यक्ति हुन्। राजनीतिमा प्रवेश गर्नुअघि म्याक्रों बैंकिङ क्षेत्रसँग आबद्ध थिए भने शाह इन्जिनियरिङ र संगीत क्षेत्रबाट सार्वजनिक जीवनमा परिचित भएका थिए।

फ्रान्समा म्याक्रोंले सन् २०१७ मा स्थापित वामपन्थी र दक्षिणपन्थी दलहरूलाई चुनौती दिँदै राष्ट्रपतिको निर्वाचन जितेका थिए। नेपालमा शाहले पनि परम्परागत राजनीतिक शक्तिहरूको प्रभाव रहेको परिवेशमा स्थानीय तह हुँदै राष्ट्रिय राजनीतिमा आफ्नो प्रभाव विस्तार गरेका हुन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार दुवै नेताले वैचारिक ध्रुवीकरणभन्दा परिणाममुखी शासनलाई प्राथमिकता दिने प्रयास गरेका छन्। सुशासन, सेवा प्रवाह, प्रशासनिक सुधार र कार्यसम्पादनलाई मुख्य राजनीतिक एजेन्डा बनाउने प्रवृत्ति उनीहरूमा देखिएको उल्लेख गरिन्छ। साथै, प्रविधि, तथ्यांक र विशेषज्ञतामा आधारित निर्णय प्रक्रियालाई प्राथमिकता दिने शैलीलाई पनि समान विशेषताका रूपमा हेरिएको छ।

युवा मतदाता र सामाजिक सञ्जालको प्रभावकारी प्रयोग दुवै नेताको अर्को साझा पक्ष मानिन्छ। म्याक्रोंले प्रत्यक्ष डिजिटल सञ्चारलाई महत्व दिएका थिए भने शाहले पनि सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्ना धारणा र निर्णयबारे नियमित जानकारी सार्वजनिक गर्दै आएका छन्। यसले परम्परागत सञ्चार माध्यमभन्दा प्रत्यक्ष जनसम्पर्कको अभ्यासलाई बल दिएको विश्लेषण छ।

यद्यपि, यस्ता नेतृत्वशैलीसँगै आलोचना पनि जोडिने गरेको छ। प्रशासनिक निर्णयलाई तीव्र रूपमा कार्यान्वयन गर्ने प्रयास गर्दा कानुनी प्रक्रिया, संस्थागत परामर्श तथा राजनीतिक सहमतिलाई पर्याप्त महत्व नदिएको आरोप दुवै नेतामाथि विभिन्न समयमा लाग्दै आएको छ। यस कारण उनीहरूको शैलीलाई केही आलोचकहरूले अत्यधिक केन्द्रीकृत वा व्यक्तिकेन्द्रित नेतृत्वका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार म्याक्रों र शाहबीच केही आधारभूत भिन्नतासमेत छन्। म्याक्रोंका राजनीतिक विवादहरू मुख्यतः आर्थिक सुधार, श्रम नीति र नवउदारवादी आर्थिक कार्यक्रमसँग सम्बन्धित थिए। शाहको हकमा भने सुशासन, प्रशासनिक हस्तक्षेप, राष्ट्रवाद तथा सार्वजनिक सेवा व्यवस्थापनजस्ता विषयहरू बढी चर्चामा रहने गरेका छन्।

राजनीतिक पर्यवेक्षकहरूका अनुसार वैकल्पिक नेतृत्वको रूपमा उदाएका शाहका सामु जनअपेक्षा उच्च रहेको छ। आर्थिक सुधार, सेवा प्रवाह, लगानी विस्तार तथा संस्थागत सुदृढीकरणका क्षेत्रमा परिणाम देखाउन सके उनको राजनीतिक आधार थप मजबुत हुन सक्नेछ। तर तीव्र निर्णय प्रक्रिया र संस्थागत सन्तुलनबीच समन्वय कायम गर्न नसके आलोचना र चुनौतीहरू पनि बढ्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।

समग्रमा, बालेन शाहको राजनीतिक यात्रा परम्परागत नेपाली राजनीतिभन्दा फरक शैलीको अभ्यासका रूपमा हेरिएको छ। उनको नेतृत्वले दीर्घकालीन रूपमा कस्तो परिणाम दिन्छ भन्ने कुरा भने सरकारको कार्यसम्पादन, लोकतान्त्रिक संस्थासँगको सम्बन्ध र जनअपेक्षाको व्यवस्थापनमा निर्भर रहने राजनीतिक विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार

गरिब देशहरुको सहयोगका लागि विश्व बैंकको ९३ अर्ब डलरको वित्तीय प्याकेज

१० वाणिज्य बैंकले ४ महिनामै कमाए अर्ब बढी नाफा, एनआइसी एसियाको सबैभन्दा धेरै

खप्तड लघुवित्तले आईपीओ जारी गर्ने, बिक्री प्रबन्धकमा प्रभु क्यापिटल नियुक्त

८ जिल्लामा विद्युत प्रणाली सुधारको काम सुरु

बिल एकम्यानको रणनीति : सस्तो सेयर किनेर व्यवस्थापन आफ्नै हातमा लिने

तीन कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन