११ महिनामा विदेशी लगानीकर्ताले लगे २३ अर्बभन्दा बढी लाभांश र रोयल्टी, उत्पादनमूलक क्षेत्र अग्रस्थानमा

काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो ११ महिनामा नेपालमा सञ्चालित विदेशी लगानीका कम्पनीहरूले लाभांश र रोयल्टीबापत २३ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँभन्दा बढी रकम विदेश लगेका छन्।

उद्योग विभाग र उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार अघिल्लो वर्षको तुलनामा यस्तो भुक्तानी उल्लेख्य रूपमा बढेको छ।

साउनदेखि जेठ मसान्तसम्म विदेशी लगानीकर्ताहरूले लाभांशबापत १७ अर्ब ८० करोड ३३ लाख रुपैयाँ तथा रोयल्टीबापत ५ अर्ब ५८ करोड ८४ लाख रुपैयाँ फिर्ता लगेका छन्। गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा लाभांश फिर्ता ९ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ हाराहारीमा सीमित थियो।

तथ्यांकअनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा विदेशी लगानीका कम्पनीहरूको नाफा वितरणमा उतारचढाव देखिए पनि चालु आर्थिक वर्षमा लाभांश फिर्ता उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा २६ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ लाभांश वितरण भएको थियो, जुन पछिल्ला वर्षहरूमध्ये सबैभन्दा उच्च थियो। त्यसपछि २०७८/७९ मा १५ अर्ब ६७ करोड, २०७९/८० मा १७ अर्ब ३३ करोड, २०८०/८१ मा १२ अर्ब ५४ करोड तथा २०८१/८२ मा ९ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँ लाभांश बाहिरिएको थियो।

उद्योग मन्त्रालयको विवरणअनुसार नेपालबाट सबैभन्दा बढी लाभांश उत्पादनमूलक उद्योगहरूले फिर्ता लैजाने गरेका छन्। एक प्रतिनिधि वर्षको विवरणमा उत्पादनमूलक क्षेत्रबाट ८ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ लाभांश विदेशिएको देखिन्छ। त्यसपछि वित्त तथा बीमा क्षेत्रबाट २ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ र जलविद्युत् तथा ग्यास क्षेत्रबाट ३७ करोड रुपैयाँभन्दा बढी लाभांश बाहिरिएको छ।

लाभांश फिर्ता लैजाने लगानीकर्तामध्ये भारतीय कम्पनीहरूको हिस्सा सबैभन्दा ठूलो रहेको छ। भारतपछि आयरल्याण्ड, अष्ट्रेलिया, बेलायत, पाकिस्तान, मोरिसस, सिंगापुर तथा बंगलादेशका लगानीकर्ताहरू प्रमुख रूपमा रहेका छन्।

यसैबीच रोयल्टी भुक्तानीमा पनि उल्लेख्य वृद्धि देखिएको छ। चालु आर्थिक वर्षको ११ महिनामा मात्रै ५ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँभन्दा बढी रोयल्टी विदेशिएको छ। गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यस्तो रकम १ अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ मात्र रहेको थियो।

मन्त्रालयका अनुसार विदेशी ब्रान्ड, प्रविधि तथा बौद्धिक सम्पत्तिको प्रयोगबापत रोयल्टी भुक्तानी बढ्दै गएको छ। जेठ महिनामा मात्रै नेपाली रुपैयाँ, अमेरिकी डलर र भारतीय रुपैयाँमा ठूलो परिमाणको रोयल्टी रकम विदेश पठाइएको थियो।

यता, प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (एफडीआई) प्रतिबद्धता भने अपेक्षाकृत कमजोर देखिएको छ। आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ६४ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ बराबरको लगानी प्रतिबद्धता आएको थियो भने चालु आर्थिक वर्षको ११ महिनामा यो रकम करिब ४७ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँमा सीमित रहेको छ।

सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार जटिल प्रशासनिक प्रक्रिया, कानुनी अवरोध, उद्योग स्थापनाका लागि आवश्यक पूर्वाधारको अभाव तथा जग्गा प्राप्तिसम्बन्धी कठिनाइले नयाँ वैदेशिक लगानी आकर्षित गर्न चुनौती सिर्जना गरिरहेको छ। लाभांश फिर्ता लैजाने प्रक्रियामा हुने ढिलासुस्ती र प्रक्रियागत जटिलता पनि लगानीकर्ताको चासो घटाउने कारकमध्ये एक मानिएको छ।

नेपालमा भारत, चीन, सिंगापुर, आयरल्याण्ड र दक्षिण कोरिया प्रमुख लगानीकर्ता मुलुकका रूपमा रहेका छन्। तर प्रतिबद्धता र वास्तविक लगानी प्रवाहबीचको अन्तर अझै ठूलो रहेको सरकारी तथ्यांकले देखाएको छ।

तथापि, नेपालमा सञ्चालनमा रहेका विदेशी लगानीका उद्योग तथा कम्पनीहरूले निरन्तर नाफा आर्जन गरिरहेको तथ्यले यहाँको बजारबाट लगानीकर्ताले प्रतिफल प्राप्त गरिरहेको संकेत गरेको छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार

गरिब देशहरुको सहयोगका लागि विश्व बैंकको ९३ अर्ब डलरको वित्तीय प्याकेज

१० वाणिज्य बैंकले ४ महिनामै कमाए अर्ब बढी नाफा, एनआइसी एसियाको सबैभन्दा धेरै

खप्तड लघुवित्तले आईपीओ जारी गर्ने, बिक्री प्रबन्धकमा प्रभु क्यापिटल नियुक्त

८ जिल्लामा विद्युत प्रणाली सुधारको काम सुरु

बिल एकम्यानको रणनीति : सस्तो सेयर किनेर व्यवस्थापन आफ्नै हातमा लिने

तीन कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन