मध्यपूर्व तनाव न्यूनीकरणका लागि इरान–अमेरिका वार्तामा प्रारम्भिक समझदारी

काठमाडौं । मध्यपूर्व क्षेत्रमा बढ्दो तनाव कम गर्ने प्रयासस्वरूप स्विट्जरल्यान्डमा सुरु भएको इरान र अमेरिकाबीचको वार्ताले प्रारम्भिक उपलब्धि हासिल गरेको छ।

मध्यस्थकर्ताहरूका अनुसार पहिलो चरणको छलफलपछि दुवै पक्ष केही महत्वपूर्ण विषयमा प्रारम्भिक समझदारीमा पुगेका छन् भने आगामी चरणका वार्ताका लागि आवश्यक संरचना पनि तयार गरिएको छ।

स्विट्जरल्यान्डको बुर्गेन्स्टकमा सम्पन्न वार्तापछि मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गरिरहेका पाकिस्तान र कतारले छलफल सकारात्मक वातावरणमा भएको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार क्षेत्रीय सुरक्षा र स्थायित्वसँग सम्बन्धित विषयमा संवाद अघि बढाउने आधार तयार भएको छ।

प्रारम्भिक सहमतिअनुसार विश्व व्यापारका लागि महत्वपूर्ण मानिने हर्मुज जलडमरू क्षेत्रमा कुनै पनि आकस्मिक घटना वा गलत बुझाइका कारण तनाव बढ्न नदिन प्रत्यक्ष सम्पर्क प्रणाली स्थापना गरिनेछ। त्यस्तै, लेबनानमा पुनः द्वन्द्व चर्किन नदिन सम्बन्धित पक्षहरूबीच समन्वय गर्ने उद्देश्यले विशेष ‘डि–कन्फ्लिक्सन सेल’ गठन गर्ने समझदारी पनि भएको जनाइएको छ।

अमेरिकी उपराष्ट्रपति J. D. Vance र इरानी संसद्का अध्यक्ष Mohammad Bagher Ghalibaf नेतृत्वको प्रतिनिधिमण्डलबीच आइतबार औपचारिक वार्ता सुरु भएको थियो। प्रारम्भिक सहमतिअनुसार वार्ताको प्रक्रिया आगामी दुई महिनासम्म निरन्तर सञ्चालन हुने बताइएको छ।

इरानका विदेशमन्त्री Abbas Araghchi ले वार्तामा केही महत्वपूर्ण प्रगति भएको उल्लेख गर्दै मध्यस्थकर्ताहरूको प्रयासको प्रशंसा गरेका छन्। उनका अनुसार केही प्रतिबन्धहरू खुकुलो बनाउने, रोकिएका सम्पत्तिसम्बन्धी विषयमा प्रगति गर्ने तथा पुनर्निर्माण र विकाससम्बन्धी कार्यक्रम अघि बढाउने विषयमा छलफल भएको छ।

यद्यपि वार्ताको प्रारम्भिक चरण पूर्ण रूपमा सहज भने रहेन। अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले इरान समर्थित समूहहरूसम्बन्धी चेतावनीपूर्ण अभिव्यक्ति दिएपछि इरानी प्रतिनिधिमण्डल केही समयका लागि वार्तास्थलबाट बाहिरिएको जानकारी सार्वजनिक भएको छ।

यसबीच क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्थाबारे टिप्पणी गर्दै इजरायली प्रधानमन्त्री Benjamin Netanyahu ले दक्षिण लेबनानमा आवश्यकताअनुसार सैन्य उपस्थिति कायम रहने र इरानलाई आणविक हतियार प्राप्त गर्न नदिने आफ्नो देशको नीति यथावत रहेको बताएका छन्।

हाल दक्षिण लेबनानमा ठूला सैन्य भिडन्तको सूचना प्राप्त नभए पनि इजरायल र Hezbollah बीचको तनाव पूर्ण रूपमा अन्त्य भएको छैन। केही विस्थापित स्थानीय बासिन्दा घर फर्किन थालेका भए पनि सुरक्षा चुनौती कायम रहेको बताइएको छ।

लेबनानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार जारी द्वन्द्वका कारण हालसम्म चार हजारभन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु भइसकेको छ।

वार्तापछि अमेरिकी उपराष्ट्रपति भान्सले यसलाई मध्यपूर्वमा नयाँ कूटनीतिक प्रक्रियाको सम्भावित सुरुआतका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। अर्कोतर्फ इरानले युरेनियम संवर्धनको अधिकारमा कुनै सम्झौता नगर्ने अडान दोहोर्‍याउँदै आफ्नो आणविक कार्यक्रम शान्तिपूर्ण प्रयोजनका लागि मात्र रहेको जनाएको छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार

गरिब देशहरुको सहयोगका लागि विश्व बैंकको ९३ अर्ब डलरको वित्तीय प्याकेज

१० वाणिज्य बैंकले ४ महिनामै कमाए अर्ब बढी नाफा, एनआइसी एसियाको सबैभन्दा धेरै

खप्तड लघुवित्तले आईपीओ जारी गर्ने, बिक्री प्रबन्धकमा प्रभु क्यापिटल नियुक्त

८ जिल्लामा विद्युत प्रणाली सुधारको काम सुरु

बिल एकम्यानको रणनीति : सस्तो सेयर किनेर व्यवस्थापन आफ्नै हातमा लिने

तीन कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन